10 Ocak 2015 Cumartesi





لوحة كبيرة: داعش ليست خيالاً, بل حقيقة
مته تشوبوكتشو/ Mete Çubukçu 

بعد المجزرة التي حصلت في دار النشر تشارلي إيبدو في باريس ظهرتوستظهر بشكل طبيعي تصريحات متعددة. حتى وإن كانت بعض الأمورواضحة (هوية المهاجمين ..إلخ) هناك معلومات متباينة توضح فيها علاقات هؤلاءبتنظيمات ارهابية, ومن المحتمل أن تكون تابعة لتنظيمات كما داعش المنحدرةومنفصلة من القاعدة.
وصُدرت تصريحات عن دولتنا فيما يخص المجزرة التي حصلت في باريس تفيدبالعادة التي عمت دول الشرق الأوسط وهي "إحالة كل شيء إلى مؤامرة"
هنا لدينا ثلاثة أسئلة:
هل يجب أن تكون أول جملة نقولها بأن حدث كهذا له علاقة بالمؤامرة؟
هل هناك ضرورة لمفردة "ولكن" بعد الجملة الأولى وإنشاء مبررات على الحدث؟
لمَ إظهار حالة الدفاع في الحدث؟
لا أحد معفيٌ من شيء
مؤكدٌ بأن المجزرة التي حصلت كانت بمثابة وضع السمن على العسل بالنسبةللإسلاموفوبيين الموجودين في أوربا حول المهاجرين والمسلمين القاطنين هناك, وسيكون وضع المهاجرين والغرباء في أوربا أكثر عرضة لحملات موجهة ضدهمكالاقصاء.
ولكن لو نظرنا إلى اللوحة نظرة شاملة فإننا لا نستطيع غض البصر عن ظاهرةالتنظيمات الاسلامية المتطرفة كما القاعدة وداعش التي بدأت بنشاطاتهاالمؤثرة في سوريا والتي انتشرت على جغرافية افريقيا, ونجد بأن داعش ليسخيالاً بل حقيقة. حقيقة انتشارهم يزداد أكثر فأكثر بالمنضمين إليهم من أورباوالدعم يأتيهم من سوريا والعراق. 
الجميع يستطيع استخدام هؤلاء لأجل مصالحهم الخاصة ولكن الوضع الاهمليس ذاك, الأهمية تكمن في غض البصر عن التدفق الكبير للجهاديين  الذين لاأمر أو جهة تديرهم, قادمين من أوربا, ليبيا, تونس, باكستان, شيشان, تركيا...إلخ
إن كان المهاجمون اعضاء لدى داعش فهذا يدل على ظاهرة جديدة.
عندما تجد أوربا نفسها مع حالة "قطع الرؤوس" وجهاً لوجه حينها يكون خطرعودة المجاهدين القادمين من سوريا أمراً لا مفر منه. لأن الأفراد المنضمينلداعش قد تعلموا القتل والحرب وسيصبح لديهم خلايا في بلدانهم.
إن كان المهاجمون اعضاء لدى تنظيم داعش فهذا يعني ظاهرة جديدة, لأنهم ذوخبرة قتالية, ولا يجب أن يتعجب أحدٌ من تصرفاتهم المريحة في الحركة فيالهجوم.
ستتكرر أحداث كهذه. ولنعيد إلى أذهاننا ما قاله المسئول عن تدريب حركةطالبان أثناء الحرب الباردة في باكستان قبل سنتين : "يجب أن يتم إيقافالقاعدة في سوريا وإلا سيتم انتشاره في كامل المنطقة, ليأخذ الجميع حتىتركيا الحيطة من ذلك"
الاستخفاف بالجهاديين
طبعاً هنا لا نقصد الجهاديين الموجودين في سوريا فقط بل نقصد بالموجودينفي أفريقيا والمغرب العربي ودولاً أخرى. لأن الموضوع أصبح يتجاوز فكرةارتباط ظهور الجهاديين بالفقر أو الاهمال.
هناك الكثير من الأمور السوسيولوجية التي يجب مناقشتها والتوقف عندها. ولكن ما يجب القيام به هو عدم الاستخفاف والاستهتار أو مقابلة تدفقهم بلطفوابتسامة والبدء بأخذ تدابير جدية حول تدفق المهاجرين.
لأن الجهات التي لا تأخذ التنظيمات الجهادية كما داعش على محمل الجدوتدعي بأنها حالة مؤقتة تكون قد مهدت للجهاديين في تكوين أرضية مناسبة. 
مؤكدٌ بأن العديد من الدول بعد هذا الهجوم ستقوم بإعادة النظر حول الوضعفي سوريا الذي أصبح أشبه بمستنقع سياسي, لأنها قضية يجب أن يتمتسويتها.

9 Ocak 2015 Cuma




WÊNEYÊ MEZIN: DAIŞ NE YARIYEK E, RASTÎ YE
 Mete Çubukçu
Werger/Çeviri: Azad ZAL (azadzal@hotmail.com)

Piştî ku li Parîsê qetlîama li ser kovara Charlie Hebdo pêk hat, li ser vê bûyerê bi hezaran şîrove hatin kirin û ew ê bêne kirin jî. Her çi qas hin tişt bêne zanîn jî (wekî nasnameya êrîşkaran û hyd.) lê hê li ser pêwendiyên rêxistinî agahiyên cihê cihê hene. Dibe ku rêxistineke wekî DAIŞê  ya ku ji rayeka El Qaîdeyê tê be.

Li welatê me şîroveyên ku têne kirin ji îhtîmalan wêdetir, wekî her timîn ‘her tişt bi karê komplogeriyê ve girêdayî’ tê vegotin. Ev nêzikayî di şîroveyên li ser qetlîama Parîsê jî xwe nîşan da.


Sê pirs

Gelo di bûyereke bi vî rengî de hevoka pêşîn ma divê ku bi komployê ve girêdayî be?

Dema ku hevoka duyemîn bê gotin, gelo mirov mecbûr e ku bêje “lê” û bi vê “lê”ya hanê sedeman bibîne?

Çima rewşeke defansîf dixuyê?


Kes ne muaf e ji vê yekê

Helbet piştî vê êrîşê dê li Ewropa rewşa penaber û biyaniyan xirab bibe û ew ê qetlîam bibe sedem ji bo îslamofobîkan, wekî ku ‘kew li darê wan bikeve’ ye. Ew ê bê gotin ku  zor û xirabiya li ser penaber û biyaniyan wekî bertek van çalakiyên bi vî rengî derdixe meydanê.

Lê belê, dema ku em li tevahiya wêneyê binêrin, divê ku em DAIŞ û El Qaîdeya ku ji Suriyê dest pê kir û li Efrîqa belav bû ji nedîtî ve neyên. DAIŞ ne yariyek e, rastiyek e. Bi tevlîbûnên ji Ewrûpa û piştgiriya ji Iraq û Sûriyeyê ev rastî her diçe belav dibe. Rêxistineke bi vî rengî piştî demekê şûn de êdî her kes ji bo berjewendiyên xwe dikare bi kar biîne û berê wê ber bi aliyê xwe ve bikişîne. Lê mijar ne ev e.

Mijar ew e ku ji bo ku Esad bê daxistin, rê li ber êrîşkariya cîhadî hat vekirin, di otobana cîhadê de kontrol û venêrîn hate rakirin. Ji Ewropa heta Lîbyayê, ji wê derê heta Tunus, Pakistan, Çeçenistan û Tirkiyê rê li ber kesên ku xwestin tevlî bibin hate vekirin.

Ku êrîşkarên Parîsê endamên DAIŞê bin ev bûyereke nû ye

Dema ku Ewropa “jêkirina seriyan” dît, dest bi nîqasa xeteriyên cîhadçiyên ku ji Sûriyeyê dê vegerin kir. Ji ber ku ew ên li ser navê DAIŞê çûbûn Sûriyeyê hînî şerkirin û kuştinê bûn. Êdî li welatê wan şaneyên wan hene.


Ku êrîşkar endamên DAIŞê bin ev bûyereke nû ye. Her wisa êdî ew profesyonel in. Bila kes ji ber tevgerên wan ên rehet şaş nemîne.

Dibe ku dubare be lê divêtî pê heye ku bê dubarekirin. Berî du salan ji saloxdariya (îstîxbarat) Pakistanê, yê ku di dema Şerê Sar de Taliban perwerde kiribû wiha gotibû: “El Qaîde ya ew ê li Sûriyeyê bê rawestandin ya jî ew ê li hemû heremê belav bibe. Tirkiye jî tê de divê her kes baldar be.”

Biçûkdîtina cîhadçiyan

Helbet bi tenê ne li Sûriyeyê, li Efrîqa, li Mexrîbê rêxistinên bi vî rengî hene. Û ev yek êdî bi tenê bi jibîrvekirin û hejariyê nikare bê îzahkirin. Rewş ev e.

Gelek aliyên sosyolojîk hene û divê ku bêne nîqaşkirin.

Lê divê ku li hember êrîşkariya cîhadçiyan tedbîrên cidî bêne girtin. Di serî de divê ku ne biçûk, ne sivik û ne jî bi awayê erênî bê dîtin.

Ji lew re yên ku rêxistinên bi rengê DAIŞê negirin cidiyetê, wekî bêhneke demborî bigirin, ew bingeheke guncaw ji bo cîhadçiyan amade dikin.


Helbet, piştî vê êrîşê divê ku gelek dewlet, polîtîkayên xwe yên li ser Sûriyeyê di ber çavan re derbas bikin, veguherînin û nû bikin.

8 Ocak 2015 Perşembe

Le Grande Image: ISIL n'est pas une fiction, c'est la realité.

Translations: Ege ÇUBUKÇU

Apres le massacre de Charlie Hebdo a Paris, beaucoup de commentaire a etait fait et ça va continuer. Parce que maintemant il y a trop de desinformations. L'organisation qui a cette acte de terrore vient de des racine d'El Kaide et qui a un lien avec ISIL ou une organisation du terrore similaire probablement.
Les Turcs a fait des commentaires comme "C'est une complot aux musulmans". Ces type d'explications deviennet une habitude dans notre pays.

Trois Questionnes

Apres ce type d'evenement, les premiers phrase doit avoir une liens avec "le complot"?
Il faut commencer a la deuxieme phrase avec le mot "mais"?
Pourqoui il y a une situation defensive?
Personne est exempt

Apres cet attaque, la situation des immigires et des etranger qui vivent en Europe va devient plus difficile et la peur contre l'islamafobie devient plus fort et peut etre les etranger va disqualifié de la société.
Mais, quand on regarde a la grande image, on ne peut pas eleminer le danger d'ISIL et El Kaide en Afrique. ISIL n'est pas une fiction, c'est une réalité.  La réalité se propage avec les participation en Europe et les support qui viennet en Iraq et en Syrie. Tous le  monde peut utiliser cet organisation pour son propre intéret mais c'est pas notre sujet.
Le sujet essentiel est permettre a un jihat incontrolé, debauchér aux passager qui viennent de l'Europe, de la Tunusie, de la Pakistan, de la Tchétchénie, de la Turquie et de la Libye sur l'autobane du jihat.

C'est un nouveau cas si les protestants sont des membres d'ISIL

Quand les europeen avait vue les images du "copage des tetes" , ils ont compris le danger de la retourne du jihat. car les membres d'ISIL ont appris luter et tuer. ISIL ont des organisation aux pays europeens surplus. C'est un nouveau cas si les protestants sont des membres d'ISIL. Maintnant, il sont des professionals. personne ne doit pas suprisser leurs attitudes tranquils. 
Les membres de l'information de Pakistan qui ont enseigé avec Taliban pendant la guerre froide avaient dit:" El Kaide doit arreter en Syrie ou il vont se propager a la tous region. Tous le monde doit etre attentif, inclus la Turquie".

Mépriser Le Jihat

Pas seulemnet en Syrie, en Afrique, a Magrip, il y a des organisation similaire et ça devient un sujet qu'on ne peut pas expliquer avec la pauvreté. 
Il faut discuter les dimensions sociologiques du sujet. Mais premierment, on doit prendre des caution serieuses contre le jihat, on ne le doit pas mepriser et tolérer.
Apres cette attaque, le plupart des pays doit reviser leur politique sur la Syrie


Büyük resim: IŞİD bir kurgu değil, realite

Paris’te Charlie Hebdo dergisindeki katliam sonrası doğal olarak binlerce farklı yorum yapıldı, yapılacak. Çünkü bazı şeyler bilinse de (saldırganların kimliği vb.) henüz örgüt, bağlantı konusunda farklı bilgiler var. Muhtemelen El Kaide kökünden gelen, IŞID ve benzeri bir yapılanmanın uzantısı çıkacak.
Memleketimizde yapılan yorumlarda ihtimallerden çok Ortadoğu’nun en belirgin alışkanlığı ‘her şeyi komployla açıklama’ tavrı Paris katliamında da kendini gösterdi.

Üç soru

Böylesi bir olayda kurulacak ilk cümle komployla bağlantılı mı olmalı?
İkinci cümleyi kurarken araya ‘ama’ kelimesini ekleyip gerekçe üretmek  zorunlu mu?
Neden bir defansif bir durum söz konusu?

Kimse muaf değil

Bu saldırı sonrasında Avrupa’daki göçmen ve yabancıların durumunun zorlaşması ve katliamın İslamafobiklerin ekmeğine yağ sürmesi tabii ki söz konusu olacak. Avrupa’da yabancıların maruz kaldığı, dışlanma vb. tepkisellikle bu tür eylemler yönelenlerin olduğu ortaya atılacak.
Lakin, resmin bütününe baktığımızda Suriye’den başlayarak Afrika coğrafyasına yayılan IŞİD ve El Kaide olgusunu görmezden gelemeyiz. IŞİD bir kurgu değil realite.  Avrupa’dan katılımlar, Irak ve Suriye’deki desteklerle birlikte artık bu realite giderek yayılmakta. Böylesi bir yapıyı bir noktadan sonra herkes kendi çıkarı için de kullanabilir, yönlendirebilir ama konu bu değil.
Konu, Esad’ı devirme uğruna kontrolsüz ve denetimsiz bir cihatçı akınına göz yummak, cihat otobanında, Avrupa’dan, Libya’dan, Tunus’tan, Pakistan’dan, Çeçenistan’dan, Türkiye’den gelen herkese yol vermekle ilgili.

Saldırganlar IŞİD üyeleriyse yeni bir olgu bu

Avrupa ne zaman ki ‘kafa kesme’ görüntüleriyle yüzleşti o vakit Suriye’de palazlanan cihatçıların geri dönmesinin tehlikelerini konuşmaya başladı. Çünkü IŞİD bünyesindekiler savaşmayı ve öldürmeyi öğrendi. Artık kendi ülkelerinde hücreleri var.
Paris’teki saldırganlar IŞİD üyeleriyse yeni bir olgu bu. Ayrıca profesyoneller artık. Paris saldırısındaki rahat tavırları kimseyi şaşırtmasın.
Tekrar olacak ama yinelemekte yarar var. İki yıl önce Pakistan istihbaratından Soğuk Savaş döneminde Taliban’ı eğiten bir yetkili şöyle demişti: “El Kaide ya Suriye’de durdurulur ya da tüm bölgeye yayılır. Türkiye dahil herkes dikkat etsin.”

Cihatçıları hafife almak

Tabii ki sadece Suriye değil, Afrika’da, Magrip’te  benzer yapılanmalar söz konusu. Ve artık sadece unutulmuşluk ve yoksullukla da açıklanmayacak bir durum söz konusu.
Konun birçok sosyolojik boyutu var ve tartışmak gerekiyor.
Ancak öncelikle yapılması gereken bu cihatçı akımlara karşı ciddi tedbirler alınması, küçümsenmemesi, hafife alınmaması, hoş görülmemesi.
Çünkü IŞİD tarzı yapılanmaları ciddiye almayanlar ya da geçici bir heves olarak görenler, cihatçılar için uygun altyapıyı hazırlıyor.
Tabii ki bu saldırı sonrası birçok ülke, bir bataklık haline gelen Suriye politikasının yeniden gözden geçirmek, revize etmek durumunda artık.

29 Aralık 2014 Pazartesi



Katar da ‘katarı’ terk etti.

Mete Çubukçu
29. 12.2014

Arap ayaklanmaları başladığında birçok kişinin aksine, yaşananların ucu açık, insanların kendi inisiyatifleriyle başlattığı bir hareket olduğunu, inişli çıkışlı bir grafik çizeceğini söylemiştik. Ne bahar ne de kış tanımlamalarını savunmuştuk. Bölge halklarının rejimlerin duvarlarında açtıkları gedikten yavaş da olsa ilerleyeceklerini ve her şeye rağmen uluslararası denge ve müdahaleleri de göz ardı etmemek gerektiğini eklemiştik çoğu kez.
“Biz söylemiştik” demek değil amaç. Sadece her daim yerel dinamiklere öncelik tanıyarak ama dış dinamikleri de unutmadan Ortadoğu’da “oyunun” sadece dışarıdan oynanmadığını ifade etmeye çalışmıştık. .

Ortadoğu’da politikanın ipuçları

Bölgedeki resim üç yıl öncesinden çok farklı. Ve hala Ortadoğu iyi okunamıyor; tıpkı birkaç yıl öncesinde olduğu gibi.

-Ortadoğu’da salt din, din kardeşliği ya da Müslümanlık üzerinden ortak bir politika çok mümkün değildir, bir noktadan sonra çöker.

- Bölgede mezhep çizgisi üzerinden yürümek ya da bu algıyı yaratmak kaybettirir ya da o doğrudan o mezhebi çizginin ‘askeri’ olmanız lazım.

- Konjonktürel olarak yükselen örgütlenmelere ya da örgütlere dayanarak politika yapılmaz.

-Anakronik yaklaşımlar ve ‘altın geçmiş’ hayallerine yaslanarak ‘büyük abi’ rolü oynanmaz.

-Osmanlı bölge için farklı anlamlar taşır, fazla üstelerseniz ters teper, ki tepmiştir. Ortadoğu ülkelerinin ‘Büyük Osmanlı algısı farklılık gösterir.   

-Bölge ülkelerinin farklı çıkarlar için sürpriz ittifaklar yaptığını bilmek lazım. Tarihsel olarak da böyledir.

- Belagat politikasının sonunda dayanacağı yer reel politiktir.


Son örnek Katar

Ortadoğu’da ilişkiler hala çıkar temelli devam etmekte. Bunun son örneği Katar’ın geldiği nokta.
Katar Ortadoğu’da son dönemin en aktif ülkesi. Mısır’da, Libya’da Suriye’de. Katar kısa süre öncesine kadar da benzer konularda Türkiye ile aynı safta ya da saftaydı. Ama Mısır darbesi tüm dengeleri değiştirdi.

Katar, Körfez ülkeleri ve Suudi Arabistan’ın baskısına dayanamayarak Mısır’da darbe yönetimiyle anlaşma yoluna gitmeye başladı. Suudiler ve Körfez ülkeleri zaten darbenin arkasında Müslüman kardeşlerin karşısındaydı.

Ve bölgede Mısır’ın hesaba katılmadığı bir denklemin yürümeyeceği ortaya çıktı; üstelik Arap milliyetçiliğinin popüler olduğu dönemlerde bile bazı ülkeler bu kadar yakın olmamıştı birbirine. Katar’ın da dümen kırmasıyla birlikte Mısır askeri yönetimi karşıtlarının sayısını azalttı.

Çıkarlara göre cepheleşme

Katar, Mısır’ın baskısıyla Müslüman Kardeşler yöneticilerini ülke dışına yolladı. Onlar da soluğu Türkiye’de aldı. Ayrıca Katar Mısır’daki TV kanalarını açmama garantisi verdi. Hamas’ın ofisi hala Doha’da ama bir süre sonra aynı durum Hamas’ın başına da gelebilir. Bu nedenle Hamas uzun süre mesafe koyduğu İran’a tekrar yanaşmakta.

Çünkü Suudiler, Körfez ülkeleri Müslüman Kardeşler hareketinin kendi ülkelerine yayılmasını istemiyor. Katar’da Körfez İşbirliği  Konseyi’nin bu kervanına zorunlu olarak katıldı; çünkü çıkarlar öyle gerektiriyor.

Suriye konusunda, Türkiye gibi Suudilerle aynı cephede olan Katar, Mısır konusunda da Suudilerle birlikte artık. Türkiye ile Suudiler ise Mısır’da farklı cephedeler. Suudiler darbenin bir numaralı destekçisi zaten.

Yani bölgede her farklı olayda farklı konumlanış söz konusu. Katar’ın kaçışı, Türkiye’nin tek başına kalışı bunun en son örneklerinden.

Ortadoğu’da politikanın yolu daha sakin, mantıklı ve bölge dinamiklerini dikkatle almaktan geçiyor. Siz Ortadoğu’ya girdikçe Ortadoğu’daki politika oyunları da sizin içinize girmekte. Tabii ki bölgede hala iddialıysanız bu oyunu da öğrenmeniz gerek.

2006’yı hatırlatma yarar var. İsrail Lübnan’a saldırdığında gayri resmi cepheleşme şöyleydi: Suriye-Hamas Hizbullah bir yanda (Türkiye’de bu cepheye yakındı), İsrail, Suudiler, Mısır, Ürdün diğer yanda. Şimdi yerinde yeller esiyor bu ittifakın.  Çıkarlar farklılaştı.

Ortadoğu’da yarın ne olacağını, kimin kiminle olacağını, 
belagat ve hesapsız adımlar belirlemiyor.

Katar bile ‘katarı’ terk ettikten sonra yeni bir ayarla bölgeye dönmek için başlatılan ‘Bağdat’ seferleri, Mısır’a medya üzerinden yollanan mesajlar nedensiz değil.